Trong các đô thị phát triển nhanh, không gian ngày càng bị nén chặt. Đất dành cho cây xanh ít đi, yêu cầu sử dụng lại ngày càng nhiều. Chính trong bối cảnh đó, thiết kế cảnh quan không chỉ là câu chuyện “làm đẹp phần còn lại”, mà trở thành một bài toán tổng hợp về sinh thái, giao thông, trải nghiệm và vận hành đô thị.

Dự án Không gian Xanh đường Xicen Peiya tại Thượng Hải do United Design Group thiết kế cho thấy điều này. Với quy mô chỉ 16.700 m², dự án không tìm cách “bù đắp” sự thiếu hụt diện tích bằng hình thức phô trương, mà lựa chọn một cách tiếp cận khác: tối đa hóa giá trị sử dụng trên từng mét vuông cảnh quan.

Trong tư duy thiết kế cũ, không gian xanh tuyến tính thường bị xem là phần phụ trợ, khó tạo ra chức năng rõ rệt. Nhưng tại Xicen Peiya, dải xanh này được tổ chức như một hành lang sinh thái – xã hội đúng nghĩa: kết nối ga metro, trung tâm R&D Huawei, khu đổi mới sáng tạo và công viên ven sông; đồng thời trở thành nơi nghỉ ngơi, giao lưu và tái tạo năng lượng cho cộng đồng làm việc cường độ cao xung quanh.

Thiết kế tổng thể của dự án tuân thủ khái niệm “hình thức phục vụ chức năng” và lấy những “gợn sóng uốn lượn” làm họa tiết thiết kế, xây dựng một chuỗi không gian cảnh quan thông qua các đường cong hữu cơ. Lối đi lát đá cuội, các bãi cỏ trũng, hệ không gian bậc thang đa tầng vừa giải quyết kỹ thuật sinh thái, vừa mở ra nhiều kịch bản sử dụng linh hoạt.

Ở tầng sâu hơn, chiến lược sinh thái của dự án được xây dựng trên các nguyên tắc Phát triển Tác động Thấp (LID), khéo léo tận dụng sự chênh lệch độ cao tự nhiên của khu đất. Thông qua việc tạo hình vi địa hình, một mạng lưới các công trình bọt biển như không gian xanh trũng và vườn mưa được xây dựng, tạo thành một hệ thống cảnh quan nhấn mạnh cả chức năng sinh thái và trải nghiệm giải trí. Thiết kế cây trồng chủ yếu sử dụng các loài bản địa, và thông qua cấu hình nhiều lớp của giàn leo, cây bụi và thảm thực vật, nó không chỉ tăng cường đa dạng sinh học của khu vực mà còn cải thiện đáng kể khả năng thấm và trữ nước mưa, đạt được sự kết hợp hoàn hảo giữa nghệ thuật cảnh quan và chức năng sinh thái.

Xicen Peiya là một dự án nhỏ, nhưng đặt ra một câu hỏi lớn cho các đô thị đang phát triển: liệu chúng ta có đang dùng tư duy cũ để giải những bài toán đô thị mới?
Khi quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh hơn, các thành phố ngày càng nén chặt và biến đổi khí hậu trở thành thách thức toàn cầu, cảnh quan không thể tiếp tục được thiết kế theo cách cũ. Vì vậy, cũng không còn chỗ cho tư duy cũ trong những bài toán đô thị của tương lai.

Nguồn: Mooool